Migren

Kabaca her 10 kişiden biri oldukça çeşitli belirtiler gösteren karmaşık bir durum olan migrenden yakınmaktadır. Kadınlar, erkeklere göre3 kat daha fazla etkilenme eğilimindedir ve çocukların % 5’inde de migren görülür. İyi bilinen tetikleyiciler çikolata, peynir ve turunçgillerdir. Ayrıca, açlık, stres ve hormonlar da önemlidir.
Migren
Migren atakları kişiden kişiye çeşitlilik gösteren bir ya da birden fazla etkenin biraraya gelmesiyle tetiklenebilir. Migrenin kökünde yatan etkeni anlatmak güçtür. Bazı uzmanlar, bunun damarsal bir sorun olduğunu ve beyne kan sağlayan damarların kasılmasıyla başladığını öne sürmektedir. Diğerleri ise, anormal beyin aktivitesinden kaynaklanan nörolojik bir sorunun arterlerin kapanmasına neden olduğuna inanmaktadırlar.

Son çalışmalar, beyinde yer alan, nörotransmitterler olarak bilinen ve beynin fonksiyonlarını kontrol eden belli bazı kimyasal habercilerin düzeyleri üzerinde yoğunlaşmıştır. Serotonin (5 HT) bunlardan biridir. Migren ataklarını önlemede etkili birçok ilaç bu kimyasal habercilerinin etkilerini bloke etmektedir.

Evreleri

Migren atakları genellikle 5 ayrı evre içerir. Her şeyden önce, migrenden yakınanların çoğu, 24 saat kadar öncesinde bile olabilen atak geçireceklerine ilişkin bir önsezi veya uyarı hissederler. Bu bulgular arasında, yorgun olmadıkları halde esneme, dalgın hissetme, acıkma, susama, şekerli ya da karbonhidratlı yiyecekler (sıklıkla çikolata) için aşırı istek duyma, kaslarda ağırlık hissi ve duygudurum değişiklikleri yer almaktadır. Bazı kişiler kendilerini bulutşarın üstünde ve enerji dolu; diğerleri ise gergin, sinirli ve ruhsal açıdan çökmüş hissedebilirler. Daha sonra, bazen migrenle ilişkisi olabilen gözler önünde çıkmaların olduğu aura dönemi başlayabilir.

Başağrısı evresi genellikle 1 saat içinde başlar. Migren ve diğer nedenlerle tetiklenen başağrıları arasındaki temek fark, migrendeki ağrının genellikle başın bir tarafında sınırlı olmasıdır. Ağrı başın çatlayacak gibi hissedildiği zonklayıcı bir karakter kazanabilir ve ağrıya tipik olarak bulantı, ışığa, kokuya ve sese karşı aşırı duyarlılık eşlik edebilir. Bazı kişiler tümüyle sersemlemiş hissedebilirler öyle ki, kendi telefon numaraları gibi en basit şeyleri bile hatırlayamazlar. Bazıları ise, ağrı kesicilerin yardımıyla atak sırasında çalışmaları mümkün olabilir.

Dördüncü evre, belirtilerin 2-72 saat içinde azalarak kaybolduğu atağın çözülme evresidir. Migrenden yakınanların yaklaşık yarısı karanlık bir odada dinlenmekle ya da uyumakla rahatlar. Diğerleri aşırı derecede kusar ya da ağlar ancak, neredeyse hemen sonrasında kendilerini daha iyi hissederler.

Beşinci evre sonraki kötü etkidir: ağrı geçmiş olmasına rağmen çoğu hasta, atak sonrası bitkin hisseder ve bir gün kadar dinlenmesi gerektiğini fark eder.

Migrenin Tedavisi

Bir migren atağı sırasında ilaçlar faydalı olabilir. Basit, reçetesiz satılan parasetamol, ibuprofen ve aspirin gibi ağrı kesiciler migreni henüz başlamadan durdurabilir. Ancak, migreni önlemede etkili olması için, döngünün erken bir döneminde alınması gerekir çünkü, atak sırasında çalışması yavaşlayan sindirim sistemini bunların emilimini çok geciktirebilir.

5HT antagonistleri olarak bilinen, reçeteye tabi bazı ilaçlar, atak iyice ilerlemişken bile son derece etkili olabilmektedir. Bazı doktorlar, diğer ilaçların aktivitesini hızlandırmak için kuvvetli ağrı kesiciler ve bulantıyı önleyici ilaçlar reçeteleşmektedirler.

Sık migren ataklarınızı belirgin bir biçimde aksatıyorsa, doktorunuz atakları önlemek için beta-bloker, serotonin blokeri hatta, antideprassan gibi bir ilacı her gün almanızı önerebilir. Bu ilaçların migrene nasıl etki ettiği açık değildir ancak, döngüyü kırabildiklerine ilişkin bazı kanıtlar bulunmaktadır.

Akupunktur ve osteopati gibi bazı alternatif tedavi yöntemleri, hem akut ataklarını ve hem de süregiden döngülerin tedavisinde faydalı olabilir.

Bir migreni önlemenin en etkili yolu sizi etkileyen tetikleyicileri (aşağıda yazıyor) belirlemek ve bunlardan uzak durmaktır. Bununla birlikte, bir atak tetiklenmişse, uyarıcı belirtilere karşı uyanık olmak ve tümüyle gelişmesini önlemek için ilaç alabilmenizi sağlayacaktır.

Tetikleyicilerin Saplanması

Bir migrenin önlemenin en etkin yöntemlerinden biri, migreni nelerin tetikleyebileceğini bilmek ve bu etkenlerden sakınmaktır. Birkaç ay boyunca günlük yaşamınızı kaydedin. Günlüğünüzde günün her saatinde yaşadığınız olaylar yer almalıdır: örneğin, ne yiyip içtiğiniz, hangi ilacı aldığınız ve barsak hareketleriniz gibi. Hava koşullarını, olağan dışı bir seyahat ya da egzersizi, tuh halinizi sosyal ve iş yaşamınıza ilişkin etkinliklerinizi kaydedin. Aşağıda yaygın tetikleyicilerin bir listesi verilmiştir:
• Kaygı ve stres, duygusal yıkımlar, heyecan ve depresyon.
• Bedensel ve zihinsel yorgunluk.
• Çevre koşulları: sıcaklık-soğukluk, ışık gürültü, kokular.
• Gecikmiş ya da kaçırılmış öğünler, diyet
• Çikolata, kızarmış yiyecekler, asitli meyveler, peynir, kahve, çay, fındık, fıstık, ceviz ve monosodyum glutamatı da içeren belli bazı yiyecek ve içecekler.
• Alkol, özellikle kırmızı şarap.
• Adet dönemleri.
• Alışılan rutinin değişmesi (tatiller, vardiya değişiklikleri).
• Çok az ya da çok fazla uyumak.
• Seyahat veya egzersiz.
• Doğum kontrol hapları ve antihipertansif ilaçlar (yüksek tansiyon ilaçları) gibi reçete edilmiş bazı ilaçlar.

Yorum Yapın veya Soru Sorun

Yorumunuzun yanında profil fotoğrafı görünmesi için Kayıt Ol sayfasından üye olarak profil fotoğrafı yükleyebilirsiniz.