Sırt Ağrısı

Genel rahatsızlıkların en inatçılarından biri olan sırt ağrısının belirtileri, hafiften dayanılmaza, kısa süreliden kroniğe doğru sıralanır. Bel ağrısı – ya da lumbago – milyonlarca kayıp iş gününden sorumludur. Moral ve ruh hali üzerindeki depresif etkilerini söylemeye gerek bile yok. Kötü duruş şekli veya uygun olmayan hareketler en sık nedenlerdir.
sırt ağrısı
İnsan omurgası, vertebla adı verilen 26 kemikten oluşmuştur. Her biri birbirine, bir dizi küçük eklem, kas ve bağlarla ve de vertebralar arasındaki disklerle (kıkırdak yastıklar) bağlanmıştır. Diskler vertebraları ayırarak birbirine sürtmelerini önler. Ayrıca çok emici işlevleri de vardır.

Tüm omurlar boyunca uzanan bir kanal vardır. Belin yukarısından başlayarak bu kanal omuriliği içeriri. Omurilikten çıkan sinirler dallanıp iki omur arasından geçerek, omurgadan ayrılır, kaslar ve kıkırdaklara yayılır. Omurilikten dallanarak ayrılan sinirlerin bir kısmı da altlarındaki kanalın içinde devam eder. Omurgadan ayrılan sinirler, hareket ve duruşumuzu kontrol ettiği gibi, sindirim gibi istemsiz hareketleri de düzenler. Omurga içinde devam edenler de ağrı hissi dahil olmak üzere duysal etkenleri algılamamızı sağlarlar.

Kuvvetli bir dik duruşu sağlarken, tüm yönlere doğru dönebilmeye olanak verebilmek için, omurganın parçaları daha esnektir. Örneğin, boyundaki kemikler başın döndürülmesine ve yukarı aşağı hareketine olanak verirken, beldekiler de öne arkaya eğilmeyi ve yanlara dönebilmeyi sağlar. Sonuç olarak, bu bölgeler yaralanmaya daha açıktır.

Yaygın Sırt İncinmeleri

Sırt ağrısının tipik bir şekli, omurgayı destekleyen kas veya tendonlardaki incinmelerde veya bağlardaki burkulmalardan kaynaklanır. Bunlarda genelde yanlış kaldırma denemeleri veya aşırı zorlayan egzersizler nedeniyle olur. Eğer ciddi bir yaralanma sonrası bu yapılar yırtılır ya da iltihaplanırsa ağrı olur. Ancak bazen sıkıştırılan veya tahriş edilen sinirler nedeniyle de ağrı olabilir.

Kas spazmı, her şeyden çok, akut sırt ağrısının en yaygın sebebidir. Bu gruptaki tipik bir yaralanma ‘boyun travması’dır. Boyun esnek ve kafa da ağır olduğu için, trafik kazalarında olabilecek cinsten ani frenler ya da ani ivmelenmeler boynun öne ve arkaya doğru birden ve şiddetli sallanmasına ve kasların tüm yönlerde aşırı gerilmesine sebep olur. Kaslar ve bağlar zedelenebilir ve yırtılabilir, hasta bir süre için ortopedik bir boyunluk zorunda kalabilir. Bununla birlikte ani ya da dikkatsizce yapılan boyun veya sırt hareketleri, bir iltihabi durum ya da yırtılma olmasa da, kas spazmına yol açabilir ve ağrıya neden olur. Böyle bir şey olduğunda hasar gören bölgeyi çevreleyen kaslar refleks bir hareketle daha fazla incinme veya yaralanma olmaması için ortaya tutunurlar. Bu, sırtın etkilenen bölgesini sertleştirir ve daha fazla ağrıya neden olur.

Omurlarda birbiri üstüne yağılan küçük eklemlerin aşınma veya yırtılmalar, omurgada artrit gelişmesine neden olabilir. Bu nedenle oluşan sırt ağrısı, genelde siz otururken yakut bir süre ayakta durduğunuzda daha kötüdür ancak, hafifçe germe ve güçlendirme egzersizleri yararlı olabilir.

Başlıca Sebepler

Sırt ağrısını tetikleyen etkenler çoktur fakat, sebep genelde basittir: Omurgayı anormal şekilde geren veya omurgaya yük veren bir veya bir dizi hareket. Sırt ağrısı, omurgayı sarsan bir düşme sonucunda ani oluşan bir aşırı yüklenmeyle veya ağır bir kutuyu kaldırırken oluşabilir. Ya da neden, alışık olunmayan veya birikmiş stres olabilir. Örneğin, tekrar tekrar ters bir duruşla bir yere yaslanmak, ağır bir bavulu taşımak veya süpürgeliği zımparalamak için eğilmek. Böbrek hastalığı da, bulunduğu tarafta sırt ağrısına neden olabilir.

Eğer, genelde dikkatsizce veya kendinizi bırakarak, kambur oturuyor ya da duruyorsanız sırt ağrısına daha eğimlisinizdir. Kötü duruş, ağırlığınızın yükünü yanlış kaslara yöneltir ve yıllar içinde gerginleşirken, diğerleri de güçsüzleşir. Bu etkenler, kas ve tendon incinmeleri, sinir sıkıçmaları ve disk hasarlarına yol açar.

Kimler risk altındadır?

Basit sırt ağrısı, her yaştan insanı etkileyebilir. Hemşireler, kol işçileri, ofis çalışanları ya da evde çalışanlar, hepsi risk altındadır ve sebep, sıklıkla, yanlış bir yük kaldırma denemesidir: özellikle vücudu bükerek, yerden ağır bir cismi kaldırmak için eğilmek sıklıkla sırt ağrısını tetikler. Bir omuzlarında sürekli ağır bir okul çantası taşıyan çocuklar bile sırtlarını incitebilirler. Vücutlarındaki ağırlık ve denge değişimleriyle başa çıkmaya çalışan hamile kadınlar kadar, aşırı kiloları olanlar da daha sık olarak sırt ağrısından yakınırlar.

Golf, tenis, ve squash oyuncuları gibi sporcular, yaptıkları bütün o bükülme ya da dönme hareketleri nedeniyle sırt ağrısına özellikle meyillidirler. Aktiviteleri sadece dönmeyi değil ağır yük kaldırmayı da içerdiği için, kürekçiler, rugbi oyuncuları ve dövüş sanatlarıyla ilgilenenler daha da eğilimlidirler. Hangi sporu yaparsanız yapın, ısınmamak ve kendinizi form düzeyinize göre fazla zorlamamak, sırtınızla ilgili sorunları davet etmek alacaktır.

Romaroid artrit, osteoporoz, ankilozan spondilit gibi ciddi tıbbi sorunları olanlar ve sekonder kemik kanseri olanlar şiddetli sırt ağrısı çekebilirler. Stres, depresyon ve sürekli kaygı (anksiyete) ile ilişkili kas gerginliği de sırt ağrısına neden olabilir.

Ağrının Erken Tedavi Edilmesi

Akut sırt ağrısı ataklarının çoğu bir veya iki haftada yerleşir. Bir uzman için bile, kesin sebebi belirlemek güç olabilir. Kas yaralanması, yaralanma anında ağrıya sebep olabilir; bu durumda, buz torbaları yararlı olabilir. Kas spazmı genelde daha yavaş gelişir ve büyük olasılıkla sıcak uygulamak faydalı olacaktır. Erken evrelerde – ilk 12 ile 24 saat – başlangıçta şiddetli kas spazmı varsa, rahat bir pozisyonda dinlenmek ve hafif ağrı kesiciler almak en iyisidir.

Yatak istirahati sırt ağrısı için eskiden önerilmekteydi ama şimdi biliyoruz ki, kasları gerginleştirdiği ve olasılıkla zayıflattığı için ters etki yapmaktadır. Araştırmalar, ilk dinlenmeden sonra, hafif aktivitelere devam edilip, aktiviteler giderek arttırılırsa, büyük olasılıkla sırt ağrısının daha hızlı düzeleceğini göstermektedir. Fizyoterapistler, osteopati uzmanları ve masajla tedavi uzmanları genellikle, kısa dönemde sırt hareketlerini geri kazanmanız için basit germe egzersizleri ve orta dönemde de, sırt kaslarınızı güçlendirmek için yürüme, bisiklete binme ve yüzme önermektedirler. Yüzme, su vücudunuzun ağırlığını desteklediği ve kaslarınıza aşırı gerginlik yüklemeyi önlemek için özellikle yararlıdır.

Güçlendirme

Sırtınızı daha iyi hissettiğinizde, doktorunuzdan veya fizik tedavi uzmanınızdan sırt ve karın kaslarınızı güçlendirecek egzersizler önermesini isteyin. Her iki grup egzersizi de yapmanız önemlidir çünkü, karşı dengeyi sağlayacak olan karın kaslarını geliştirmeden sırt kaslarınızı güçlendirirseniz, sırtınızın dengesi bozulabilir. Hala ağrınız olduğu halde normal aktivitelerinize kesinlikle geri dönmek zorundaysanız, korse gibi, yardımcı araçlar, ağrıyan bölgenin gerginliğini alıp, destek sağlayabilir.

Çoğu basit sırt ağrısı bir ay içinde geçer ama, bu süre içinde belirgin bir biçimde daha iyi bir duruma gelmediyseniz, tıbbi tavsiye alın. Tüm gereksiminiz genelde fizik tedavi ve egzersizlerdir. Birkaç aylık bir zaman alsa da, sarkmış diskler bile kendiliğinden iyileşme eğilimdedir. Ciddi bir durumda, sinir üzerindeki baskıyı gidermek için cerrahi bir müdahale gerekebilir. Testler, ciddi ya da olağan dışı sırt ağrıları içindir. Bunlar arasında, kemiklere ve dokulara daha yakından bakılmasına olanak veren X-ışını (röntgen) ve bilgisayarlı tomografi yer almaktadır.

Uzun Dönem Bakımı

Tedavi için gittiğiniz herhangi bir hekim, ağrılarınızla ilgili ayrıntıları bilmek isteyecektir. Ağrının şeklini (künt ya da keskin gibi), yerini, ne zaman başladığını, neyin sebep olabileceğini, daha önce hasta olum olmadığınızı, ağrı başlamadan önce idrara çıkmakta zorlanıp zorlanmadığınızı, sindirim bozukluklarınız ya da jinekolojik sorunlarınız olup olmadığını kaydetmek için bir fikirdir.

Uzun dönemde, bir egzersiz programı ya da fizik tedavi önerilebilir. Israr eden mekanik sırt ağrısı için, masaj, manipülasyon, ısı tedavisi ve hidroterapi yatatlı olabilir.

Sırt Ağrısını Önlemek İçin Bazı İpuçları

Öncelikle sırt incinmesinin olmasını önlemek, olduktan sonra düzelene kadar süren ağrılı ve uzun geçmekten çok daha iyidir. Sırtınıza bakmanın basit yolları vardır.
• Ağır bir nesneyi kaldırırken (veya bahçe işleriyle uğraşırken), eğilmeyin veya vücudunuzu bükmeyin. Onun terine sırtınızı dik tutarak çökün ve nesneyi bacaklarınızı kullanarak kaldırın.
• Alışveriş çantaları veya bavul gibi ağır yükleri iki elinize eşit paylaştırın. Sırt çantası da kullanabilirsiniz. Tek bir ağır bavul taşımaktan kaçının çünkü, ağırlığı omuzların dengesini bozacaktır.
• Özellikle çalışırken, sandalyeye oturduğunuzda, sırtınızın iyi bir şekilde dengelendiğinden emin olun. Beliniz sandalyenin arkasına yaslanacak şekilde dik oturun.
• Büyük, ağır bir nesneyi önünüze alarak kollarınızla itmeyin. Bu, sırta çok fazla yük verir. Onun yerine nesneye arkanızı dönün ve nesneyi bacaklarınızı kullanarak itin.

Yorum Yapın veya Soru Sorun

Yorumunuzun yanında profil fotoğrafı görünmesi için Kayıt Ol sayfasından üye olarak profil fotoğrafı yükleyebilirsiniz.