Uyku Bozuklukları

Uyku, vücudun yenilenmesini, dinlenmesini ve kendini tamir etmesini sağlar. Uykuya dalmakta güçlük çekmek ya da çok erken uyanmak şeklinde de olsa, ağır insomnia (uykusuzluk) tüm sağlık durumunu etkileyebilir.
uyku bozuklukları
Bireysel uyku gereksinimi 4 saatten 10 saate kadar değişiklik gösterir. Daha yaşlı kimseler genellikle daha az uykuya gereksinim duyarlar çünkü, vücudun işleyici yavaşlamıştır ve gece gerçekleşen uzun tamir dönemlerine duyulan ihtiyaç oldukça azalmıştır. Bunun aksine, hasta ya da sıkıntılı iseniz uyku gereksinimiz artabilir.

Uyku, genel durumlarla iştah kadar yakından ilişkili olduğunda, uykusuzluk, genellikle başka bir sorunun belirtileridir. İş yerinde, okulda ya da aile içinde yaşanan kaygı, baskı ya da gerilim durumları, rahatlamayı güçleştirir. Büyük olasılıkla zihninizde soruna tekrar döneceksiniz ki bu da kesinlikle uykuyu kaçırmaktadır. Matem durumları veya ilişkinizle ilgili sorunlar gibi duygusal krizler ya da ağrılı bir hastalık da rahatlamayı ve uykuya dalmayı güçleştirebilir. Depresyonu olan kişi genellikle uykuyu ulaşılmaz bulacaktır. Sıklıkla sabahları erken uyanır ve böylece, kaygılanmak için bolca vakti olur. Bunlara eklenen başka bir kaygı da uykusuz geçen birkaç gecenin neden olduğu uyuyamama endişesidir ki bu da insomniayı yaratan etkenlerden biridir.

Uykusuzluğun Aşılması

Uykusuzluğun tedavisinde en önemli aşama gerçek nedeni saplanmasıdır. Eğer neden, yaşanan günden geriye kalan kaygı ve baskılarsa, yatma vaktinden önce rahatlatıcı bir ortam yaratma kadar (metnin altına bkz.), soluma alıştırmaları, hayal kurma ve aşamalı olarak kas gevşetme gibi rahatlama teknikleri de faydalıdır.

Birkaç hafta boyunca tahminen ne kadar uyuduğunuz, saat kaçta yatmaya gittiğiniz, kaç kez ve hangi zamanlarda uyandığınız ve sabahleyin kendinizi ne kadar zinde hissettiğinize ilişkin bilgileri kaydettiğiniz bir günlük tutmanız faydalı olabilir. Bu, sizin kendi uyuma biçiminizi anlamanıza ve uyumanızı güçleştiren başlıca sebepleri belirtmenize faydalı olur. Uykusuzluk günlük yaşamınızı etkilemeye başlar ve doktorunuza danışmanız gerekirse de faydalı onur.

Uyumanıza faydalı olacak ilaçlar, yaygın olarak, kısa süreli kriz ve emosyonel stres dönemlerde kullanılmak üzere kabul görmüştür. Uyku haplarının uzun süreli kullanılması vücudun bunlara karşı toleransını düşürür ve zaman içinde aynı etkiyi sağlamak için doz artırımına gidilmesi gerekir. Bu bağımlılığa yol açar ve hem de beden sağlığına zarar verir.

Dinlendirici Bir Uyku İçin Aklınızda Bulunması Gerekenler

• Yatak odanızın iyi havalanmasına ve sessiz olasına çalışın ve yatağınızın aşırı sıcak ya da soğuk olmadığından emin olun.
• Her gün aynı saatte yatın ve aynı saatte kalkın. Bu, gece ve gündüz paternlerinizin yerleşmesine yardımcı olur.
• Gündüzleri kestirmekten kaçının.
• Uykunuzu getiren, beyne özgü kimyasal maddeleri tetikleyen, ılık sütlü içecekler alın, kahve, çay, kakao ve kola gibi kafein içeren içeceklerden uzak durun.
• Yatma vaktinize yakın rahatlatıcı bir rutin geliştirin: gece geç saatlerde çalışmaktan, ağır yemekler yemekten, yoğun tartışmalara girmekten ve televizyon seyretmekten kaçının.
• Sabah erken saatlerde ya da akşamüzeri yürüyüşe çıkın ya da bir çeşit egzersiz yapın.
• Gününüzü gönden geçirmeye ve ertesi günü planlamaya yatma vaktinde değil, akşamın erken saatlerinde zaman ayırın.
• Yatak odanızı yalnız uykuyla ilgili etkinlikler için kullanın –odaya girmek size işinizi, faturalarınızı ya da randevularınızı düşündürmemeli.

Horlama ve Uyku Apne Sendromu

Birçok çiftinde bildiği gibi, horlama, genellikle horlayan kişinin kendisi için olmasa bile sıkça uykusuzluk sebebi olmaktadır. Horlama sesi, havanın yumuşak damak olarak bilinen dokuyu titreştirmenizle ortaya çıkar. Soğuk algınlığı ya da alırı kilolu olmaktan büyük geniz ve burun etleri gibi klinik durumlara kadar burundan normal olarak solumayı engelleyen herhangi bir durum horlamaya yol açabilir. Kişi, sırt üstü yatarak uyuyorsa, ortaya çıkması daha muhtemeldir çünkü, bu durumda ağız açık kalmaya ve dilde geri kaçmaya meyillidir. Bu durum havanın akışını engeller.

Horlamanın önlenmesi için, burnu açık tutmaya yarayan basit klipslerden ağır vakalar için kullanılan oksijen pompalayan maskelere kadar çok çeşitli aletler bulunmaktadır. Daha basitçe, bazı kişiler horlayan kimsenin pijamasının arkasına bir saç fırçası dikerek onu yan yatarak uyumaya yöneltmektedirler. Ender vakalarda cerrahi uygulanmaktadır.

Bazen horlama, uyku apne diye bilinen kişinin uykudayken çok defalar birdenbire nefesinin kesilmesine ve bu yüzden sürekli olarak uyanmasına neden olan daha ciddi bir duruma yol açabilir. Kişi sürekli uyandığında farkında olmasa bile uykusu bozulabilir ve vücudu yeterli oksijenden mahrum kalır ve sonuç olarak bitkinlik ve tahammülsüzlük günlük yaşamı sekteye uğratabilir.

Uyku apne, hava yollarındaki bir tıkanıklıktan ya da daha ciddi olarak solunumu yürüten sinirsel uyarıdaki bir aksaklıktan kaynaklanıyor olabilir. En çok 30-50 yaş arası fazla kilolu erkeklerde görülür. Tedavi genellikle kilo vermek, geceleri suni solunum desteği veya ağır vakalarda cerrahi olarak bademciklerin ya da geniz etlerinin alınması veya yumuşak damağın kısaltılması şeklindedir.

Yorum Yapın veya Soru Sorun

Yorumunuzun yanında profil fotoğrafı görünmesi için Kayıt Ol sayfasından üye olarak profil fotoğrafı yükleyebilirsiniz.